Muling umugong ang pangalan ni dating Pangulong Rodrigo Duterte matapos kumalat ang balitang naghain umano ng panibagong mosyon si Veronica “Kitty” Duterte sa Korte Suprema upang hilingin ang agarang aksyon kaugnay sa kalagayan ng kanyang ama sa International Criminal Court o ICC.
Sa social media, mabilis na naging emosyonal ang reaksyon ng mga tagasuporta ni Duterte. Marami ang nagsabing ito na raw ang “good news” na matagal nilang hinihintay. Ang ilan pa nga ay nagsimulang umasa na baka magkaroon na umano ng pagkakataon na makabalik sa Pilipinas ang dating pangulo.
Habang umiinit ang usapan online, mas lumalim din ang debate tungkol sa soberanya ng bansa, kapangyarihan ng ICC, at kung hanggang saan ang saklaw ng batas ng Pilipinas laban sa international courts.
Ngunit ano nga ba talaga ang nangyari? Bakit maraming supporters ni Duterte ang nagsasabing may malaking pag-asa na siyang makabalik sa bansa? At bakit naging sentro rin ng kontrobersiya ang Senado dahil kay Senator Ronald “Bato” dela Rosa?
Ang Mosyon na Nagbigay Pag-asa sa mga Tagasuporta
Ayon sa mga ulat at usap-usapan online, naghain umano si Kitty Duterte ng ikalawang urgent motion sa Supreme Court upang hilingin ang agarang pag-aksyon sa petisyon na may kaugnayan sa writ of habeas corpus para sa kanyang ama.
Sa simpleng paliwanag, nais umano ng kampo ni Duterte na ideklarang labag sa Konstitusyon ang naging proseso ng pag-aresto at pagdala sa dating pangulo sa ICC.
Para sa mga tagasuporta ni Duterte, malaking bagay ito. Marami ang naniniwalang kung papabor ang Supreme Court sa kanilang hinihingi, maaaring magkaroon ng legal na daan para mapauwi si Duterte sa Pilipinas habang dinidinig ang kanyang kaso.
Kaya naman hindi nakapagtataka kung bakit marami ang agad nagdiwang at nagsabing may “pag-asa” pa umano ang dating pangulo.
Bakit Emosyonal ang mga DDS?
Hindi na bago sa publiko kung gaano katindi ang suporta ng mga DDS o Duterte supporters sa dating pangulo. Para sa kanila, si Duterte ay hindi lamang dating presidente kundi simbolo ng matapang na pamumuno laban sa kriminalidad.
Kaya naman nang mabalitang nakakulong siya sa ICC at nahaharap sa kasong may kaugnayan sa war on drugs, maraming supporters ang nakaramdam ng galit at lungkot.
Sa social media, marami ang nagsasabing tila “pinabayaan” umano ng gobyerno ang dating pangulo. Ang iba nama’y naniniwalang biktima lamang siya ng pulitika.
Dahil dito, ang bawat balitang may posibilidad na makabalik siya sa bansa ay agad nagiging viral at emosyonal na usapan online.
Ang Sentro ng Argumento: “Illegal” ba ang Pag-aresto?
Isa sa pinakamalaking punto ng kampo ni Duterte ay ang alegasyong hindi raw dumaan sa tamang legal na proseso ang naging pag-aresto at pagdadala sa dating pangulo sa ICC.
Ayon sa kanilang argumento, dapat ay dumaan muna ito sa mga lokal na korte sa Pilipinas bago siya inilipat sa international court.
May ilan ding nagsasabing wala umanong malinaw na warrant na ipinakita noong isinagawa ang operasyon laban kay Duterte.
Dahil dito, ginagamit ngayon ng kampo ng dating pangulo ang usapin ng constitutional rights at soberanya upang ipakita na may mali umano sa naging proseso.
Para sa mga supporters, hindi raw simpleng legal issue ito kundi usapin ng dignidad ng bansa.
Ang Usapin ng Soberanya ng Pilipinas
Muling nabuhay ang matagal nang debate tungkol sa relasyon ng Pilipinas sa ICC.
Matatandaang umatras ang Pilipinas bilang miyembro ng ICC noong panahon ng administrasyong Duterte. Kaya para sa kanyang mga tagasuporta, wala na umanong kapangyarihan ang ICC sa bansa.
Ito rin ang isa sa pangunahing argumentong ipinipilit ngayon ng mga sumusuporta sa dating pangulo.
Para sa kanila, insulto raw sa Pilipinas kung hahayaang litisin ng dayuhang hukuman ang isang Pilipino, lalo na ang isang dating presidente.
May ilan pang nagsasabing kung papayagan ito, baka dumating ang panahon na kahit sinong Pilipino ay maaari nang arestuhin ng international courts nang hindi dumadaan sa sariling sistema ng hustisya ng bansa.
Ngunit para naman sa mga kritiko, hindi sapat ang pagbanggit sa soberanya upang takasan ang pananagutan lalo na kung may mga seryosong alegasyon ng paglabag sa karapatang pantao.
Nadamay si Senator Bato
Kasabay ng usapin tungkol kay Duterte, naging mainit din ang pangalan ni Senator Bato dela Rosa matapos lumabas ang mga balitang maaari rin umano siyang maharap sa ICC.
Dahil dito, naging tensyonado rin ang sitwasyon sa Senado. Nagkaroon ng bangayan sa pagitan ng ilang senador tungkol sa posibleng pakikipagtulungan ng gobyerno sa ICC.
May mga nagsasabing dapat sumunod si Bato sa anumang legal na proseso. Ngunit mayroon ding mariing tumututol at nagsasabing hindi dapat isuko ang senador sa international court.
Isa sa mga naging sentro ng usapan ay ang pahayag ni Senator Alan Peter Cayetano na hindi dapat personalin ang usapin.
Ayon sa kanya, kailangang isipin hindi lamang ang pulitika kundi ang epekto nito sa bansa at sa mga institusyon ng gobyerno.
Bangayan sa Senado
Habang umiinit ang usapin, hindi rin naiwasan ang tensyon sa pagitan ng majority at minority bloc sa Senado.
May ilang senador na umano’y gustong iharap si Bato sa ICC, habang ang iba nama’y mariing tumututol.
Dahil dito, nagkaroon ng mainit na argumento sa loob at labas ng Senado. Sa social media naman, lalo pang nahati ang opinyon ng publiko.
May mga nagsasabing dapat pairalin ang batas at pananagutan.
Pero para naman sa mga tagasuporta ni Duterte at Bato, malinaw daw na ginagamit lamang ang ICC upang targetin ang kanilang kampo.
“Hindi Kami Dayuhan”
Isa sa mga paulit-ulit na pahayag ng mga supporters ni Duterte ay ang tanong kung bakit tila mas pinapaboran pa raw ang international court kaysa sa sariling korte ng Pilipinas.
Para sa kanila, may sapat na kakayahan ang hudikatura ng bansa upang dinggin at resolbahin ang anumang kaso laban sa mga Pilipino.
May ilan pang nagsasabing nakakasakit umano sa damdamin bilang Pilipino na tila hindi pinagkakatiwalaan ang sariling sistema ng hustisya.
Dahil dito, mas lalo pang naging emosyonal ang mga debate online.
Ang Papel ni Kitty Duterte
Marami ang nagsasabing malaking hakbang ang ginawa ni Kitty Duterte.
Bagama’t madalas siyang tahimik sa publiko noon, ngayon ay isa siya sa mga nakikitang matapang na lumalaban para sa kanyang ama.
Sa mata ng mga supporters, ipinakita raw ni Kitty ang pagiging matatag bilang anak.
Marami ang naantig sa ideya na isang anak mismo ang humihingi ng hustisya at proteksyon para sa kanyang ama.
Dahil dito, mas lalong naging emosyonal ang suporta ng mga DDS online.
Pag-asa o Pulitika?
Habang dumarami ang naniniwalang may pag-asa nang makabalik si Duterte sa Pilipinas, mayroon ding nagsasabing masyado pang maaga upang magsaya.
Ayon sa ilang observers, mahaba at komplikado pa rin ang legal na proseso.
Hindi rin malinaw kung paano tutugon ang ICC sakaling magkaroon nga ng paborableng desisyon mula sa Supreme Court.
Pero sa kabila nito, malinaw na ang paghahain ng mosyon ay nagbigay ng bagong pag-asa sa mga tagasuporta ng dating pangulo.
Social Media, Muling Nagliyab
Katulad ng maraming kontrobersyal na isyu sa bansa, mabilis ding nagliyab ang social media.
May mga hashtags na sumikat, livestreams na umabot ng libo-libong viewers, at maiinit na komento mula sa magkabilang panig.
May mga umiiyak sa tuwa habang ang iba nama’y galit na galit sa posibilidad na makabalik si Duterte sa bansa nang hindi pa tapos ang proseso sa ICC.
Muli na namang naging malinaw kung gaano kalalim ang political divide sa Pilipinas.
Ang Takot ng Kabilang Kampo
Habang masaya ang mga supporters ni Duterte, hindi naman maitatanggi na may mga sektor na nangangamba sa posibleng mangyari.
May ilan na naniniwalang baka maging mas mahirap makamit ang hustisya kung mapauwi agad ang dating pangulo.
May mga pamilya rin ng umano’y biktima ng war on drugs na matagal nang naghihintay ng resulta ng imbestigasyon.
Para sa kanila, mahalagang magpatuloy ang proseso upang malaman ang buong katotohanan.
Ang Laban ng Opinyon
Sa ngayon, malinaw na hindi lamang ito simpleng legal na usapin.
Isa na itong laban ng paniniwala, emosyon, at pulitika.
Sa isang banda, may mga naniniwalang dapat protektahan ang soberanya at dignidad ng bansa.
Sa kabilang banda naman, may mga nagsasabing walang sinuman ang dapat mas mataas sa batas.
Habang tumatagal, mas lalo pang lumalalim ang pagkakahati ng opinyon ng sambayanan.
Ano ang Susunod na Mangyayari?
Sa ngayon, nakatutok ang marami sa magiging aksyon ng Supreme Court.
Magiging malaking usapin kung paano haharapin ng hukuman ang mosyon na inihain ng kampo ni Duterte.
Habang wala pang pinal na desisyon, patuloy ang haka-haka, debate, at emosyon online.
Pero isang bagay ang malinaw — hindi pa tapos ang kwento ni Rodrigo Duterte.
At habang may mga taong patuloy na naniniwala at lumalaban para sa kanya, mananatiling mainit ang usaping ito sa politika ng Pilipinas.
